Sistema'l Trabe

Topografía

(- 1.441 m)


pica nella pa vela más grande
 
FONDURA: - 1.441 m
DESENDOLCU:   9.167 m

ALLUGAMIENTU: Cuetos del Trabe, Amuesa. Macizu Central (Los Urrieles). Picos d'Europa. Conceyu Cabrales. Asturies.

COORDENAES U.T.M.
Torca la Laureola (T-10) X: 349,450
Y: 4.786,820
Z: 2.042 m.s.n.m.
Torca l'Alba (T-13) X: 349,460
Y: 4.786,960
Z: 1.974 m.s.n.m.
Torca'l Trabe (T-2) X: 349,320
Y: 4.787,230
Z: 1.917 m.s.n.m.

Esquema tridimensional del Sitema'l Trabe

 

PROTEICIÓN: Declaráu Monumentu Natural, sigún el Plan de Proteición de los Recursos Naturales d'Asturies (PORNA), por Decretu 20/2003 de la Conseyería de Mediu Ambiente del Principáu d'Asturies, de 13 de marzu.

Incluyíu nel Parque Nacional de los Picos d'Europa.

Incluyíu nel Llugar d'Importancia Comunitaria de los Picos d'Europa y na Zona d'Especial Proteición pa les Aves de los Picos d'Europa (UE).

Incluyíu na Reserva la Biosfera de los Picos d'Europa (UNESCO).



Citáu nel Plan Rector d'Usu y Xestión del Parque Nacional de los Picos d'Europa (PRUG). Anexu I.7: Relación de cavidaes y microglaciares de fondura o desnivel superior a los 300 m.

BIBLIOGRAFÍA: Puch, Carlos. Grandes Cuevas y Simas de España. Ed. Espeleo Club de Gràcia. Barcelona, 1998.
Puch, Carlos. Subterránea nº 17. Ed. Federación Española de Espeleología. Madrid, 2002.

pica nes semeyes pa veles más grandes

Allugamientu:

La Torca'l Trabe (T-2) ábrese a unos 500 m al W del Cuetu'l Trabe (2.237 m), nel borde un h.ou allugáu so'l camín que lleva al refuxu "José Ramón Lueje". Apórtase a ella dende la Ponte Poncebos (250 m), pela Ponte la H.aya, subiendo al pueblu de Bulnes (tamién accesible al traviés del funicular soterrañu). En Bulnes d'Arriba (712 m), gárrase la Canal d'Amuesa en direición a la mayada del mesmu nome (1.367 m). Una y bones llegaos al Colláu de Cima (1.386 m), hai que torcer pa contra'l S, pelos pindios praos de la Cuesta'l Trabe. Hacia la cota 1.900 m , yá al pie la torre piramidal del Cuetu'l Trabe (2.237 m), apórtase al escar. El camín tira pa contra'l SE pente peñeos y dalgún qu'otru h.ou, subiendo darréu per unes llambries; 50 m perbaxu d'elli, atópase un h.ou de forma cuadrangular tomáu por una cemba, en cuyu costáu E allúgase la regalla d'accesu al gran P 309 (Pozu "Vicente Alegre") de la Torca'l Trabe, a 6 km de distancia y 1.800 m de desnivel dende'l ríu Cares.

La Torca la Laureola (T-10) abre a 2.042 m de altor, nos altos escares que s'estienden ente'l Cuetu'l Trabe y la Torre los Cabrones. El nome la torca vien d'un matu (Daphne laureola), enraigonáu na resquiebra d'entrada.

La Torca l'Alba (T-13), abre a 1.974 m d'altor, cerquina la Torca la Laureola, 50 m más abaxu.

Les agües drenaes por tou esti seutor de los Cuetos del Trabe-Amuesa (seutor noroeste del Macizu central de los Picos d'Europa), surden a nivel del Ríu Cares na impresionante surdencia del Farfáu la Viña, allugada na so oriella derecha.

Hestoria de les esploraciones

Los trabayos nel seutor de los Cuetos del Trabe y Amuesa (Macizu Central de los Picos d'Europa) fueron desendolcaos na década de 1980 pol Spéléo Club de la Seine (Paris), quienes atoparon la entrada principal al sistema (Torca'l Trabe) en 1982. Más sero, n'andecha col Interclub Espeleo Valencianu (Valencia), fueron quiénes pa xunir en 1989 estes tres fondes torques nún solu sistema.

Descripción

Escavada en caliza de montaña (Carboníferu), la cavidá atraviesa la denomada "Formación Valdeteja" (Westfaliense A) pa darréu amiyar na "Formación Barcaliente" (Namuriense), fasta interceutar el planu inclináu d'un cabalgamientu. Esta interceición produzse a diferentes cotes, dependiendo de qué rede seya, pola mor la so inclinación abondo regular, peraverada a los 50º pa contra'l NNO. El planu'l cabalgamientu, amás, apruz visible nel techu en delles zones la rede. A partir la cota -1.000 m, más o menos, les estremaes redes entren otra vuelta na "Formación Valdeteja" de la escama inferior. El sistema resulta de la interconexión de cuatro ramales hidrolóxicamente estremaos, lo que se manifiesta na planta la cavidá. La parte cimera'l sistema desendólcase a partir del cabalgamientu mencionáu, aprovechando la so fuerte inclinación (50º). Ente -300 y -1.000 m, dos de los cuatro afluentes que lo percuerren mándense d'elli p'avanzar en fondura. Dende la cota -1.000 m, tolos conductos acusen un mayor índiz de verticalidá, pola mor d'abandonar el planu'l cabalgamientu en favor de fractures de direición 10º N a 20º E. Nesti tramu, hai grandes pozos y volúmenes amplios, que s'estienden verticales nún espesor de más de 300 m. A la fin, el coleutor, nortiáu al NO, adopta la forma regular d'una "foz", d'un anchor mediu de 3 m y un altor de, a lo menos, 15 m.

Karstoloxía

No fondero la Torca'l Trabe, atópase un rellenu finu y duru (asemayando un "milfueyes") ente los depósitos de cantos rodaos. Esta formación, seique d'orixe glaciar, enllena per una cincuentena metros lo fondero'l pozu, dende la cota -1.294 a -1.350 m. Esti rellenu carauterísticu, amuesa que ciertos episodios glaciares pudieron aidar a rellenar cavidaes esistentes, más que favorecer la so escavación (Jean-Yves Bigot):

 

Jean-Yves Bigot: rellenu na galería d'accesu a la "Sala los Mille-feuilles". Torca'l Trabe, 1985

Bioespeleoloxía

Nel interior del Sistema atopáronse estremaes especies d'inseutos y crustáceos troglobios , una d'elles incluso a una fondura de 1.000 m. Les prospeiciones feches permitieron la descripción d'una nueva especie endémica d'insectu colémbolu l'Ongulonychiurus colpus, que dio llugar a la creación d'un nuevu xéneru y qu'habita nesti sistema kársticu a 550 m de fondura.

Ongulonychiurus colpus


Más información en:

http://www.fedespeleo.com/web/paginas/Cavidades/1000/Trave.htm
Páxina d'espeleokarstoloxía de Jean-Yves Bigot (Speleo Club Parisien)
Decretu 20/2003 de la Conseyería de Mediu Ambiente del Principáu d'Asturies, de 13 de marzu, pol que se declara Monumentu Natural el Sistema'l Trabe (Cabrales)
Decretu 38/1994 del Principáu d'Asturies, de 19 de mayu, qu'aprueba'l Plan d'Ordenación de los recursos naturales del Principáu

Llei 16/1995, de 30 de mayu, de declaración del Parque Nacional de los Picos d'Europa

RD 384/2002, de 26 d'abril, pol que s'aprueba'l Plan Rector d'Usu y Xestión del Parque Nacional de los Picos d'Europa

 

Los Cuetos del Trabe. Macizu Central de los Picos d'Europa

Surdencia del Farfáu la Viña, na oriella derecha del ríu Cares

El H.ou de los Coches, allugáu anantia llegar al H.ou de los Cabrones subiendo dende Amuesa. Nel cuetu central de la semeya ábrese la boca de la Torca la Laureola (T-10). Semeya: José Pedro Alves

Torca'l Trabe (T-2). Pozu "Vicente Alegre", 309 m de fondura

Torca la Laureola (T-10). "Pozu Ariadna"

La entrada'l Cuevón del Trabe, penriba la T-31 (- 570 m). Semeya: A. Montaufier, Cocktail Picos (1999)

Sifón "Terminator", a -1.441 m

 

 
   
   
   
enlace con la página espeleoastur.as