CAMPAÑES ESPELEOLÓXIQUES N’ASTURIES Y PICOS D’EUROPA

1. PICOS D’EUROPA

1.1. EL CORNIÓN. MACIZU OCCIDENTAL

1.1.1. Seutor Vega d’Ariu. Conceyu d’Onís, Asturies. Secció d’Investigacions Espeleològiques del Centre Excursionista Àliga (SIE-CE Áliga). Barcelona.

Añu 2003: Les actividaes na campaña d’esti añu centráronse nel Pozu H.oulagua, andechando colos collacios del Oxford University cave Club (OUCC), xunta otros dos compañeros británicos del University of Bristol Speleological Society (UBSS). Les primeres entraes al pozu fueron muncho bien dures, con puntes de más de 26 hores d’actividá. Darréu instaláronse dos vivaques a –300 m. y –560 m. de fondura, lo que permitió entraes de tres díes a la cavidá, incrementando asina la eficacia na esploración, col resultáu d’enllazar a la fin col Asopladeru la Texa. Dende’l Llagu’l Cocodrilo (punta d’esploración de la campaña anterior), esguilóse una paré de 10 metros p’algamar una ventana per onde tiraba l’aire. Esta ventana aporta a una gatera con barru y agua que los esploradores tuvieron que destrogar. Tres d’ella, una serie pozos de –10 m., -50 m. y –10 m., dan a un meandru estrechu y al cabu a otru pozu de –25 m. que mos lleva a una galería activa con bien de poces que tienen que flanquease esguilando. Darréu, un llargu y estrechu meandru aporta a otra nueva serie de pozos de –12 m., -15 m. y el caberu de –25 m., el cual ye’l mesmu que vien del Balcón de Soncillos nel Asopladeru la Texa. Con esta conesión, el Sistema’l Pozu H.oulagua-Asopladeru la Texa algama los –1.004 m. de fondura y los 6.143 m. de desendolcu.

Añu 2005: Nesta campaña participó l’Oxford University Cave Club, Red Rose Cave and Pothole Club, ERE del Centre Excursionista de Catalunya y la SIE del CE Àliga, con un total de 33 participantes. Miró d’esplorase dende la cota del añu 1998 l’Asopladeru la Texa. Tres d’esplorar el llagu que detuvo la esploración, aportóse a una galería fósil seguida d’una serie pocinos que lleven al sifón terminal, anque nesa zona apréciase un fuerte tiru d’aire, polo que nun se descarta una continuación que pel momentu nun se fue a dar con ella. Les nueves esploraciones dan al Sistema’l Pozu H.oulagua-Asopladeru la Texa una fondura de –1.060 m., y un desendolcu de 6.923 m. Esploróse tamién el Pozu Chicago, superando la parte estrecha au finalizaran les esploraciones del añu pasáu, a –200 m. La punta d’esploración quedó nel testeru d’un pozu d’unos 50 m.

1.1.2. Seutor Ordiales-H.ungumia. Conceyu Cangues d’Onís. Club de Espeleología Talpa. San Fernando de Henares (Madrid).

Añu 2003: Allúguense col GPS bien de les cavidaes esploraes en campañes anteriores. Esplórense 34 cavidaes ente l’Altu les Palanques y el Porru les Cangues, de les que sólo 8 superen los –10 m. de fondura, que son les que se topografíen. La más interesante amiya fasta los –40 m. de fondura, torgando la so esploración una derrabe costeros, que va mirase de destorgar.

1.1.3. Seutor Cembavieya. Conceyu Cangues d’Onís. Centro Excursionista de Valencia (Valencia).

Añu 2004: Nel Pozu 181 avánzase fasta un segundu tapón de nieve a –12 m. Nel Pozu 183, instálase fasta –80 m., aportando a un pozón colmatáu de xelu y nieve. Topogrfíase, desinstálase y márcase. Nel Pozu 192 instálase fasta –25 m., au queda colmatáu ensin continuación. Nel Pozu 193 instálase y topografíase fasta –145 m. Nel Pozu A01 destrépase fasta aportar a un meandru que lleva a una resquiebra qu’enancha, pero que termina colmatada a los –100 m. de fondura. Nesti pozu hai una gatera llateral que lleva a un pozu paralelu que acaba nún derrabe costeros a –250 m. de fondura.

Añu 2005: Catalogáronse, esploráronse y topografiáronse alrodiu 18 cavidaes; delles, yá taben esploraes por grupos qu’anantia esploraron na zona. Topóse un nuevu accesu al Pozu Cembavieya al traviés del Pozu Cemba (SEII), per un meandru anantia tapáu de nieve y qu’aporta al derrabe costeros de Cembavieya. L’añu que vien miraráse de baxar per Cembavieya pa mirar si tamién empata col Pozu 181.

1.2. LOS URRIELES. MACIZU CENTRAL

1.2.1. Seutor del Valle las Moñetas-Cordal Juan de la Cuadra. Conceyu Cabrales, Asturies. Secció d’Investigacions Subterrànies del centre Excursionista de Terrassa (SIS del CET). Terrassa, Barcelona.

Añu 2003: Esploráronse una decena cavidaes, destacando’l Sistema’l Cuetu la Cuadra (HL-30/HL-31), con –197 m. de fondura.

1.2.2. Seutor Trabe-Amuesa. Conceyu Cabrales, Asturies. Interclub Espeleo Valenciano (SE Valenciana). Valencia.

Añu 2003: L’actividá centróse nel Sistema JA-18/JA-19. estes dos torques xúntense a –127 m., quedando la punta esploración a –580 m. de fondura.

Añu 2004: Esti añu esploróse la Torca JA-7 fasta los –135 m. de fondura, quedando pendiente de desobstruir. La Torca CA-8, con fuerte tiru d’aire, queda pediende de desobstruir. Amás y gracies al GPS, revisóse l’allugamientu d’abondes cavidaes.

Añu 2005: La campaña d’esti añu quedó truncada pola mor del fatal accidente nel que perdió la vida’l collaciu Gabor Windhoffer. El resto la campaña dedicóse a destorgar la Torca JA-7, a –240 m. de fondura, lo que se fue a quién nos caberos díes, aportando darréu al “Pozo de las Sierras”, de unos 60 m. escalonaos, nun pudiendo progresar más por falta tiempu.

Añu 2006: Esti añu centró l’actividá na Torca JA-7, que se ta resistiendo muncho bien. Hubo un incidente ensin consecuencies, al saltar a los esploradores un spit nún péndulu. A la fin, algamáronse unos -400 m de forndura, quedando nuna zona au se ficieron delles esguilaes a la gueta continuación, topando un tiru d’aire, pero ensin dar entá con continuaciones evidentes. Tamién se miró d’asitiar nuna nueva ubicación el campamentu base y allugáronse otres tres nueves torques, la TR-11, la TR-2 y la TR-X1, que se marcó d’esta mena provisional, al atopar spits en cabecera, pero ensin que quedara rastru de marques col nome la cavidá.

1.2.3. Seutor Castil-Tortorios-Urriellu. Conceyu Cabrales, Asturies. La Lastrilla-CADE (Interclub). Cantabria-Asturies.

Añu 2003: Na campaña d’esti añu allugóse una nueva cavidá na fastera NE la Peña Castil, la Torca Piedras Verdes (PC-26). La fondura actual ronda los 350 m., penetrando vertixinosa y siguiendo la traza’l cabalgamientu del peraveráu Valle l’Agua, con un caudal d’agua más importante que’l de les otres cavidaes d’esta zona a la mesma cota. Tamién s’atoparon nueves cavidaes nes zones de Carnizosu y las Moñas.

Añu 2004: L’actividá centróse esti añu na Torca Piedras Verdes (PC-26), montando bien de pasamanos na cavidá pa mirar d’evitar l’agua y dos esguilaes na sala de –400 m. pa mirar d’atopar una vía seca. Destaquen dos grandes pozos de 110 y 140 m., esti caberu con una gran sala. A –400 m. de fondura atópase otra salona de considerables dimensiones. La direición predominante la cavidá ye NE, siguiendo una importante fractura, pudiendo entá coneutar col Sistema Castil-Carbonal, o pasar más p’allá del sifón terminal. El final provisional de la cavidá ye’l mentáu pozu de –140 m., nel qu’esisten delles ventanes peles que se va l’aire; tamién hai una vía paralela qu’entá nun s’esploró. Anguaño, la Torca Piedras Verdes (PC-26) tien una fondura de –638 m. y un desendolcu de 1.312 m. Tamién se revisaron cavidaes esploraes n’años anteriores, dando resultaos granibles. La Torca’l Valle l’Agua (VA-1) tenía un importante tiru d’aire que se perdía pelos estrechos meandros. Un equipu d’espeleólogos de talla menuda fue quién p’atopar un trebeyosu pasu que d’accesu a una nueva vía pela que sigue la cavidá con unes medíes aceptables, llegando a los -210 m. de momentu; esta cavidá, pel so allugamientu, podría coneutar cola Torca Carnizosu (-736 m.), dándo-y fondura al sistema.

Añu 2005: La Torca Piedras Verdes (PC-26) llega a los –950 m. de fondura y 1.935 m. de desendolcu, acabando la esploración nún meandru con un fuerte tiru d’aire y abondo caudal d’agua. La cavidá yá superó en planta’l primer sifón de Torca Castil (PC-15). La Torca’l Valle l’Agua (VA-1), llega a los –370 m. de fondura y 1.177 m. de desendolcu. La punta d’esploración queda nún pozu de 50 m. que nun s’acabó d’esplorar. La so prosimidá cola Torca Carnizosu (CZ-3), fai albidrar una posible conesión entrambes dos. Una nueva cavidá, la M-15, con –85 m. de fondura, pudiera ser una entrada nueva a la Torca Tortorios (CT-1). Les principales cavidaes esploraes nesta zona son: Sistema Torca Castil (-1.019 m.)-Torca Carbonal (-785 m.); Torca Tortorios (-956 m.); Torca Piedras Verdes (-950 m.); Torca Carnizosu (-736 m.); Torca’l Valle l’Agua (-370 m.).

Añu 2006: La Torca Piedras Verdes (PC-26) pasa a formar parte les cavidaes con más d’un kilómetru de fondura (-1.165 m. y 2.746 m. de desendolcu). Acaba nún perguapu y ampliu sifón, quedando entá posibilidaes d’esploración na parte más fondera la cavidá. Los sifones de Torca Castil (-1.028 m) y la Torca Piedras Verdes son perasemeyaos: un gran planu inclináu corta la progresión aeria, somorguiando la continuación. La Torca’l Valle l’Agua (VA-1), va camín d’afondar bastante. Llegóse cola topo a la cota -544 m, na cabecera d’un gran pozu. El so desendolcu ye anguaño de 1.478 m. Pel momentu, la posibilidá de conesión cola Torca’l Carnizosu (- 736 m) empieza a ser remota, pero la esploración continúa. Volvió a esplorase tamién otra vuelta la torca PC-31, conocía dende va 10 años y tapecía pol xelu, atopando nueves posibilidaes de continuación. La so boca allúgase a 2.300 msnm. enriba una interesante fractura. Anguaño llevamos topografiaos más de 16 Km. de conductos soterraños ensin contabilizar les pequeñes cavidaes. Na campaña d’esti añu participaron un total de 40 espeleólogos/as en periodos fraicionaos dende’l día 29/07 fasta’l día 27/08, pertenecientes a los clubes que se citen darréu: G.E.L. Lastrilla, S.E.Lenar, S.E. Burnia, D.Espeleo, GES del Club Alpino Manzaneda, G.E.Logroño, N.E.Condeixa, A.E.R., G.E.Burgo de Osma, S.C.Cántabro, Montañeiros Celtas, S.C.de l´EPIA, C.M. ITES Monterrey. CADE: Grupo de Espeleología Asemeyu, Grupo de Espeleología Polifemo.

1.2.4. Seutor Llambrión. Conceyu Posada de Valdión, Lleón. Unión de Espeleólogos Valencianos (Interclub). Valencia-Bélxica.

Añu 2005: La esploración de la Torca la Palanca acabó l’añu anterior a una fondura de –1.160 m. nuna estrechura ensin tiru d’aire. Esti añu topóse tiru d’aire a cota –750 m. y, siguiéndolu, baxóse per otra vía fasta los –1.180 m. de fondura. La cavidá sigue.

Añu 2006: Esti añu la exploración centróse nel segundu ramal la Torca la Palanca (fin de la campaña de 2005), a cota -1.180 m. Esti ramal algamó los -1.330 m de fondura nún sitiu estrechu y ensin corriente d’aire, de poco probable continuación. Sicasí, remontóse revisando la cavidá fasta la cota -900 m, au s’atopó un meandru de grandes dimensiones dende’l que parten dos nueves galeríes, una d’elles a -1.200 m y otra a -1.150 m. Entrambes dos siguen con bon tiru d’aire. Nún futuru, mirarán de seguir cola esploración de la Torca la Palanca accediendo a ella pela Torca Magali (que fuera allugada y esplorada pol Grupu d’Espeleoloxía Matal.lana, Lleón) y non pela entrada cimera del sistema (Torca la Cornisa), por ser más cómodo.

1.2.5. Seutor Llambrión-Canal de Moeñu-H.oyu’l Sedo. Conceyu Posada de Valdión, Lleón. Grupu d’Espeleoloxía Matal.lana, Lleón.

Añu 2003: Na Torca Magali (L-280) llégase a un meandru no fondero’l “Pozu 2001”, entamando a esploralu. Na Torca la Monda (L-652), supérase la punta d’esploración del añu pasáu, continuando pelo que parez ser el meandru coleutor del H.oyu’l Sedo, quedando la esploración nel testeru d’un pozu de –15 m. Revisando la Torca Tres Ojos (HS-13) pa mirar d’atopar una ventana pendiente, vese que la cavidá cambió muncho bien pola mor de la falta de xelu, polo que sigue la esploración per un meandru que afonda na mesma direición que la Torca L-652 y penriba d’ella fasta los –200 m. de fondura aprosimaos.Quedan pendientes d’esplorar dos ventanes y una desobstruición con bien de posibilidaes. Per otru llau, na Torca Moeñu (TC-1) acabó la esploración con un 1 km. de desendolcu. Nel seutor del Sedo, marcáronse, esploráronse y topografiáronse tres nueves cavidaes. Otres cuatro tamién se dan por finalizaes, quedando tres más pendientes d’esploración.

1.2.6. Seutor Vega de Lliordes. Conceyu Posada de Valdión, Lleón. Grupu d’Espeleoloxía Matal.lana. Lleón.

Añu 2006: Continuó la esploración de la Torca la Monda (-625 m.), pel so meandru activu, topografiando 266 m de desendolcu y –66 de desnivel. El meandru sigue coles mismes carauterístiques, dexando la esploración nún testeru d’un pozu. Na Torca Marino amiyaron fasta los –295 m. de fondura, presentando una clara continuación per un ambiente fósil mui poco común nos Picos d’Europa. Continuó la prospeición pel H.oyu’l Sedo y pel H.oyu la Remoña.

1.2.7. Seutor de Canal de Mesones. Conceyu Posada de Valdión, Lleón. Grupu d’Espeleoloxía La Robla. Lleón.

Añu 2003: Esploráronse 9 cavidaes, siendo la más interesante la MS-98, con una fondura de –120 m.

1.2.8. Seutor Valle d’Oseya. Conceyu d’Oseya de Sayambre, Lleón. GES-CM Terrassa, Barcelona.

Añu 2003: Nesta campaña invirtiéronse más de 35 hores en mirar de pasar una estrechura nel Sumidoriu Las Ranas (N-28), au se fue quién p’avanzar 13 metros y entá nun se pasó. Nesta mesma cavidá esploróse y topografióse una zona de 200 m. de meandros, allugaos a -100 m. de fondura Nel Pozu los Angostinos esploróse y topografióse una nueva vía paralela a la principal que lleva dende’l h.oyu d’entrada fasta’l testeru’l pozu de –107 m. Tamién se prospeutó na rodiada’l Picu Pozalón y na zona’l Colláu de Camba y el Picu H.ariu.

Añu 2005: Esti añu esploróse la vía Sorpresa nel Pozu los Angustinos (N-1). Nel Sumidoriu las Ranas (N-28) abandónase la esploración a –82 m. de fondura por falta tiempu. Los Pozos N-41 y N-42 son cavidaes descubiertes esti añu nel Porru Llagu.

Añu 2006: Nel Pozu los Angustinos (N-1) (-433 + 34 m fondura, 4.768 m. desendolcu), la vía Sorpresa, amiya fasta los -328 m de fondura, enllazando cola vía principal. El caudal d’agua nesta vía desgastó muncho bien a los esploradores, que tuvieron qu’abandonar bien de veces la esploración. Atópase no fondero’l pozu de 92 m un meandru que da a metanes d’un pozu d’unos 25 m. Esplórase y topografíase’l Pozu N-32, dándo-y una fondura de -137m y un desendolcu de 360 m., incluyendo una esguilada y un destorgue na cavidá; el tiru d’aire na cota -137 m anima a seguir trabayando nesti pozu pa futures campañes. Tamién se trabayó na desobstruición del Pozu N-40, ensin grandes resultaos.

1.3. ÁNDARA. MACIZU ORIENTAL

1.3.1. Seutor de La Ermida. Municipiu de Peñarrubia, Cantabria. Espeleo Club Sabadell, Barcelona.

Añu 2003: Revisión del Pozu l’Infiernu y otres cavidaes esploraes en 1969. La sorpresa saltó al perpasar l’anterior desendolcu y al empatar con otres cavidaes averaes: la Cueva de Candua y la Cueva les Carmes, con una fondura total de –142 m. y un desendolcu de casi tres mil metros.

1.3.2. Seutor de Cillórigo-Castru-Tresvisu. Municipios de Tresvisu y Cillórigu de Llébana, Cantabria. Asociación Deportiva Kami (Alcobendas), Madrid.

Añu 2005: Na Torca’l H.ou sin Tierri (CS-9), esploráronse dos nuevos pozos de 60 y 40 m., amás de dellos tramos de meandros, fasta algamar la cota –706 m. de fondura, quedando la esploración parada nel testeru d’otru pozu de 40 m. Topografióse tolo esplorao fasta esa fondura (-706 m.), iguando la instalación de los pozos pola mor la cantidá d’espeleólogos qu’entren a esplorar y portear. Ficiéronse tamién delles prospeiciones a la gueta nueves cavidaes pela rodiada la torca.

1.3.3. Seutor de las Vegas d’Ándara-Tresvisu. Municipios de Tresvisu y Cillórigu de Llébana, Cantabria. Club de Espeleología Tracalet-Telacart, Valencia.

Añu 2004: Pela fastera Tresvisu, esti añu esploráronse y topografiáronse once cavidaes, de les cuales ocho son nueves dafecho. Nuna d’elles, algamáronse los –200 m. de fondura, con un importante cursu d’agua.

Añu 2005: Nas Vegas d’Ándara prospeutóse pel Castillu’l Grah.al, Rasa la Inagotable y H.oyu Escuru, allugando 23 cavidaes de les que s’esploraron y topografiaron 20.Hai dos cavidaes qu’entá se tan esplorando y queda una pendiente d’esploración.

2. RESTO D’ASTURIES Y CORDELERA CANTÁBRICA

2.1. Seutor de Portudera-Puertos d’Ondón. Conceyu Cabrales, Asturies. Asociación Deportiva GEMA (Interclub). Asturies.

Añu 2003: Nel seutor de Los Corralones topografiáronse cuatro cavidaes, siendo la más interesante la LC-5, de –234 m. de fondura. La LC-3 queda pendiente d’esploración. Nel seutor d’Ostandi topografiáronse cinco cavidaes, quedando dos pendientes d’esploración. Nel seutor d’Ondón topografióse una cavidá, quedando otra pendiente d’esploración.

Añu 2004: Esti añu atopáronse 12 cavidaes, esplorando la mayor parte d’elles, anque ensin resultaos granibles. Siguió prospeutándose pa contra’l Sur, na rodiada El Cuetón. Nel seutor d’Ostandi esploróse la Torca MO-8, con –77 m. de fondura y la Torca MO-9, con –83 m. Nel seutor de Los Corralones, esploróse la Torca LC-6, con –93 m. de fondura, la Torca LC-7, con –27 m., la Torca LC-8, con –45 m. Nel seutor d’El Cuetón, esploróse la CU-4, con –70m. de fondura.

2.2. Seutor de la Xerra’l Cuera, Asturies. Grupo de Investigación Subterránea (GIS). Alcobendas, Madrid.

Añu 2003: Los resultaos d’esta campaña fueron discretos: DD-28 (10m); DD-27 (14 m); PH-1 (-30m), pendiente d’esploración; LI-6 (sumidoriu), pendiente d’esploración; LI-1 (tres torques xuntes), pendiente d’esploración; DD-3, tapón de nieve.

2.3. Seutor del Picu Vigueras. Conceyu del Valle Altu de Peñamellera. Club de espeleología Talpa. San Fernando de Henares (Madrid).

Añu 2003: Continúase col llabor de prospeición en estremaos seutores. Les cavidaes más interesantes allúganse na rodiada’l Picu Vigueras, au s’atopen 7 torques d’ente –15 m. y –45 m. de fondura, quedando pendientes de topografiar.

2.4. Seutor Ten-Arcenoriu. Conceyu Ponga, Asturies. Centre Excursionista de la Comarca de Bages (EDES-CECB). Manresa, Barcelona.

Añu 2005: Nel Sumidoriu llogróse empatar col Pozu la Canal de Focicu, consiguiendo un pequeñu sistema de 120 m. de desnivel y 400 m. de desendolcu. Nel Pozu E-1 sigue casi igual cola topografía l’añu anterior y en Vegasolpozu hai qu’esplorar más a fondo. En delles cavidaes de menor importancia ficiéronse llabores de desobstruición.

Añu 2006: Esti añu sólo fueron quien pa facer delles prospeiciones esteriores a la gueta nueves cavidaes, destorgando en dos d’elles con fuerte tiru d’aire.

2.5. Seutor Fuexos de Cueva Palacios, Macizu d’Ubiña. Conceyu Quirós, Asturies. S.E. Hades. Uviéu.

Añu 2003: Nel Pozu Cueva Palacios topografíase’l seutor inicial la cavidá, montando un vivac a – 200 m y esplorando dos ramales nos meses de marzu-abril: per un calce activu amíyase fasta los –400 m de fondura, mentantu l’otru ramal  sigue per una galería ascendente que depués descuélgase per dellos pozos y una galería de grandes dimensiones, parando la esploración por falta material. Nel mes de mayu, topografíase fasta los –428 m de fondura, aportando a una galería terminal. Queden entá abondos interrogantes por esplorar.

Añu 2004: En xineru, nel Pozu Cueva Palacios, sigue la esploración dende un seutor nuevu allugáu a –400 m de fondura, pero déxase la esploración a –500 m. por falta material. En febreru entamen a trabayar dende –428 m., el final de la campaña de 2003, baxande per dellos pocinos activos con delles ventanes entá non esploraes. Al acabar la serie de pozos activos lleguen a uns estrechura que, una y bones superada, lleva a otra serie pozos encadenaos fasta la cota –600 m. onde otra estrechura da pasu a otra nueva serie de pozos que lleven al sifón, a –654 m. de forndura, quedando una ventana enriba d’elli pendiente d’esplorar. Esploráronse tamién delles zones nueves de la cavidá.

2.6. Seutor Montaña Central-Los Argüeyos. Conceyu de Valdel.lugueros, Lleón. Grupu d’Espeleoloxía Matal.lana. Lleón.

Añu 2003: Na zona d’El Bodón marcáronse seis nueves cavidaes, elevándose a 63 les cavidaes catalogaes nesti seutor. La más importante sigue siendo la Cueva Gral.leros (BO16T). Na zona la Peña Valdorria, fízose un intentu poco granible d’enllazar el PV-25 cola Cueva l’Osu. Na CVA3 fuérzase un pasu estrechu, aportando a una zona vadosa con posibilidaes d’empatar cola Cueva’l Fondil.lu (Valdeteya). Na zona Canseco atopáronse nueves continuaciones nel Pozu Aguyas, entamando una nueva topografía, yá que la qu’hai remóntase a fai 30 años.

Añu 2006: En Valdeteya, na Cueva’l Fondil.lu (1.182 m. de desendolcu), topografíase’l Meandru la Bolita (seutor de la entrada), faciendo una poligonal esterior (420 m.), relacionando cola cavidá otres entraes taponaes y trabáyase nuna desobstruición nel seutor Pollas. Cueva Arbayosa ta n’esploración, pendiente d’acabar la desobstruición y empatar col sumidoriu activu. N’otres zones (El Bodón, El Güevu, el Val.le’l Marqués, L.lagu de Babia, Llánaves y Reyero), allugáronse y marcáronse 18 cavidaes.

2.7. Seutor Sierra’l Rozu-Valporqueru-Valdemaría. Conceyos de Los Barrios de L.luna, Vil.lamanín, La Pola Gordón,  La Robla, Vegacervera, Cármenes, Valdel.lugueros y Matal.lana, Lleón. Grupu d’Espeleoloxía La Robla. Lleón.

Añu 2003: Les actividaes nestos seutores lleváronse a cabu a lo llargo seis fines de selmana, esplorando cinco cavidaes (VA-2; AM-22; AM-21; MI-40; MI-5). Na MI-5 topografiáronse 700 m. de desendolcu, quedando pendiente de baxar un pozu sondiáu en -10 m. Prospeutóse tamién nes zones altes de Los L.lamargones y Mirantes, con resultaos bien ruinos. Na zona la Cueva Valdemaría (Valdel.lugueros), esploráronse cuatro cavidaes (VM-41; VM-42; VM-51; VM-30). Nesta cabera, la VM-30,  la parte topografiao aprosímase a los 3.000 m. de desendolcu, habiéndose esplorao 400 m. más.

2.8. Seutor Montaña Central-Los Argüeyos. Conceyos de Boñar, Puebla de Lillo y Valdel.lugueros, Lleón. Asociación Deportiva Kami. Madrid.

Añu 2006: Tres de visitar dalguna entrada ensin importancia, atopóse y topografíase una cavidá nomada de forma provisional como BO-1, con –15 m. de fondura y un desendolcu d’unos 300 m. Trátase d’una cavidá yá esplorada.