DELLES CAVIDAES DEL PARQUE NATURAL DEL MONTE REDES
CASU, ASTURIES

X.F. Manteca (Grupu d'Espeleoloxia Gorfolí)

 
 
 
 

ENTORNU XEOGRÁFICU
El Parque Natural del Monte Redes allúgase na fastera centru-oriental de la Cordelera Cantábrica asturiana. Al ser una zona d'especial proteición, faise preciso solicitar permisu a la Direición del Parque pa realizar actividaes espeleolóxiques, pues toles cavidaes relevantes descubiertes fasta agora tan en zones d'usu restrinxíu. Espárdese dafecho pelos conceyos de Casu y Sobrescoyu, con más de 370 Km2 de bosque atlánticu y una orografía de media y alta montaña. L'altor del Parque van dende los 300 m.s.n.m. no fondero'l Valle'l Ríu Nalón, fasta los 2.000 m.s.n.m. de la Pena'l Vientu. Ye ún de los mayores fayeos d'Europa, magar que puen atopase tamién abondos carbayos, arces, bidules y texos, que xunta los acebales, pastos de montaña y praeres alpines, amuesa una nidia estratificación forestal sigún l'altor no que mos atopemos. Esta riqueza d'especies vexetales trae consigo una grande variedá de fauna.L'erráticu y ocasional osu, comparte hábitat col llobu, el xabaril, la llóndriga, l'argaille, el venáu y el robezu, braeros reis del Parque. Ye de destacar tamién la esistencia de gran cantidá de cantaderos de gallu montés, una especie en peligru d'estinción pero qu'adulces va estabilizando la so población.Pero'l Monte Redes, que da nome a tol Parque, allúgase nel Conceyu Casu. Ye esti ún de los mayores conceyos d'Asturies, con una superficie de 307 Km2. Ellí naz el Ríu Nalón, el más llargu d'Asturies, que ye l'exe principal d'esti territoriu y al que s'axunten dellos valles subsidiarios que tienen el so orixe nos puertos y collaos de la Cordelera Cantábrica que definen la divisoria d'agües con Lleón. El clima d'esta fastera correspuende al dominiu atlánticu européu, con una temperatura media añal de 5,9ºC, amenorgando col altor.Les precipitaciones son perabundantes, siendo de ñeve n'altura mentantu l'iviernu, anque en cualisquier época l'añu pue sorprendenos una nevada na Cordelera Cantábrica. Xeolóxicamente, forma parte la Cuenca Carbonífera Central Asturiana. El relieve actual entamó a llevantar na dómina herciniana, sufriendo otru emburrión posterior na dómina alpina. Los materiales más abondosos son les calices y les cuarcites, anque tamién somos quién p'atopar otres roques non solubles. La erosión más activa foi la del Ríu Nalón y los sos afluentes, dominando los valles d'orixe fluvial encuallaos en foces y escobios, alternaos con fértiles vegues de fondo de valle. Penriba los 1.000 m. d'altor, atopamos restos de glaciarismu. Valles en forma d'U, restos de circos, como lo ye la Vega Brañagallones, y llagos d'orixe glaciar, como'l Llagu Ubales. La abondancia de piedra caliar carbonífera da llugar a la apaición de formes kárstiques, pero ensin los potenciales de los Picos d'Europa. Estos potenciales nunca nun pasen de los 400 m. de desnivel, pero la esistencia de grandes redes de fractures, da llugar a la formación de cavidaes de relativa importancia.Per otru llau, el mayor valir que tien esta zona ye la escasa presión humana que soportó. Los casinos supieron vivir integraos nestos montes, aprovechando los sos recursos, pero col comecimientu de que yeren unos recursos emprestaos polos sos descendientes. La fastera trabayao pol G.E. Gorfolí allúgase nel Conceyu Casu, na zona d'alta montaña del Monte Redes. El pueblu más cercanu ye Bezanes. P'aportar ellí, saliendo d'Uviéu, ye preciso garrar la carretera que s'empobina a Riañu (Lleón), al traviés del Puertu Tarna. A 50 Km. d'Uviéu, enantes d'entamar cola xubida al puertu, atópase Bezanes. Dende ellí, síguese la pista que lleva a la Vega Brañagallones durante 12 Km. y 600 m. de desnivel.La Vega Brañagallones (1.225 m.s.n.m.) ye una perguapa mayada enllena cabanes y arrodiada montañes, como'l Cantu l'Osu (1.800 m.s.n.m.) y el Porrón de Cerrosa (1.817 m.s.n.m.). Siguiendo la pista p'arriba dende la mayada, aportamos a la Vega de Valdebezón, allugada embaxu la canal del mesmu nome. La Canal de Valdebezón dixebra La Cuchiella (1.806 m.s.n.m.) de la Pena'l Sellar (1.704 m.s.n.m.).Ente estes dos peñes, ta'l Colláu la Mayaína, de 1.649 m. d'altor, que ye'l pasu pal entamu la Canal Fuerte. Nesta canal, atópense les cueves de mayor importancia. Aprovechando un estrenchu paquete caliar, l'agua formó un sistema soterrañu perimportante, gracies a la dimposición vertical de les capes y a les fractures de la rimada.

HESTORIA LES ESPLORACIONES
Esta fastera foi trabayada va dellos años pol desaniciáu Grupo de Espeleología Mamut, d'Avilés. Abandonaes les esploraciones pela so parte, el G.E. Gorfolí decide ponese a trabayar na zona, animaos por dos de los sos miembros, que primero tuvieran federaos col otru grupu.Sabíase de la esistencia d'un supuestu pozu de -200 m.f., esploráu pol G.E. Mamut. Na Selmana Santa l'añu 1993, decídese entamar col trabayu, allugando'l pozu que fora marcáu pol G.E. Mamut como G-3, y afayando que la fondura algamada por esti grupu yera de -75 m. La cavidá siguía con perbones perspeutives, finando per una vía nún sifón, a -177 m.f. Descúbrese tamién la entrada d'otra cavidá allugada 50 m. penriba l'anterior y marcada como G-3.1 pol G.E. Mamut. Esplórase y topografíase la galería d'entrada, quedando pendiente la esploración d'un meandru de gran desendolcu horizontal y dellos pozos que s'abren nel suelu la galería d'entrada.La xente'l llugar llama al pozu G-3 la Cueva'l Fumu, pero nun saben de la Cueva G-3.1, asina que como ta allugada na Canal Fuerte, llamámosla Cueva la Canal Fuerte.Nel branu d'esi mesmu añu, continúen les esploraciones, atopando na Cueva'l Fumu una galería con abondo caudal d'agua (El Colector), na cota -177 m.f. y otres pequeñes galeríes que-y añaden desendolcu a la cavidá.Na Cueva la Canal Fuerte báxase fasta -170 m.f. con un desendolcu total de más de 1 km., ensin aportar a la fin de la cueva, too esto pela vía'l meandru localizáu na pasada Selmana Santa.Tamién s'esplora y topografía la Cueva Valdebezón, con 382 m. de desendolcu horizontal y -21 m. de fondura.Nel branu de 1995 reanúdense los trabayos nesta zona, siguiendo la esploración de la vía l'añu 1993 na Cueva la Canal Fuerte, finando ésta nuna gatera impenetrable pela que l'agua desúmese a cota -203 m.f. Continuando cola esploración nos pozos de la galería d'entrada a la cavidá, atópase otra rede de grandes dimensiones y con bayura galeríes, meandros y víes d'esploración que mos permitieron xunir -per una d'elles- esta cueva cola Cueva'l Fumu, formando una rede de más de 2 Km. de desendolcu y -215 m.f.El potencial de la roca caliar dende la Cueva la Canal Fuerte fasta la surdencia ta estimáu en 250 m. L'agua la rede surde a 1.250 m.s.n.m. ente los costeros d'un derrabe de lladera, al llau del camín a la Braña Mericueria. Nun conocemos el nome la fonte.Per otru llau, esplórase y topografíase la Cueva la Xerra'l Pozu, allugada nel camín de la Vega Brañagallones al Mayáu'l Renéu, resultando un fondura de -140 m.f. y un desendolcu de 456 m.Mentantu l'añu 1997 continúen los trabayos de gueta de cavidaes, atopando pequeños pozos y cueves ensin muncho interés espeleolóxicu, y conclúise la topografía la Rede Cueva la Canal Fuerte-Cueva'l Fumu, dando un resultáu de 2.285 m. de desendolcu y -227 m. de fondura.Estes actividaes foren subvencionaes pola Federación Española de Espeleología y pola Conseyería de Cultura del Principáu d'Asturies.

DESCRIPCIÓN DE LES CAVIDAES ESPLORAES

REDE CUEVA LA CANAL FUERTE- CUEVA'L FUMU
CUEVA LA XERRA'L POZU (BG-1) (planta - alzado)
POZU LA CUCHIELLA
CUEVA VALDEBEZON

BIBLIOGRAFÍA, CARTOGRAFÍA Y LLEXISLACIÓN
- G.E. Gorfolí. Esploraciones nel Conceyu Casu (Redes-Brañagallones). Memories Años 1993 y 1995. Informe, non asoleyáu.
- G.E. Gorfolí. Avance al Catálogu de Cavidaes del Monte Redes. Campaña 1997. Informe, non asoleyáu.
- González Perez, Alfredo et al. El Conceyu Casu.40 Rutas de Montaña. Editoral Amaverde, 1995.
- Lueje, José Ramón. Guía de la Montaña Asturiana. Colección Popular Asturiana. Ayalga Ediciones. Salinas, 1977.
- Lueje, José Ramón. La Cordillera Cantábrica. Caja de Ahorros de Asturias. Uviéu/Oviedo, 1984.
- Feya 79-II, Bezanes. Escala 1/25.000, del Mapa Topográficu Nacional d'España.
- Fueya 14-6 (79), Puebla de Lillo. Escala 1/50.000, del Serviciu Xeográficu l'Exércitu.

 

 

 

más información:
>> Llei 8/1996 del Principáu d'Asturies de declaración del Parque Natural de Redes.
>> Decretu 27/1999 de la Conseyería d'Agricultura del Principáu d'Asturies, del I Plan Rector d'Usu y Xestión del Parque Natural de Redes.

 
     
  enlace con la página espeleoastur.as